Yeni nəsil robotlar iş başında
Posted on: August 22, 2012

Teslanın ABŞ-da tikilmiş yeni maşın fabrikindən, New York Times
Son illərdə sənaye robotlarının istehsalatda işlədilməsi çox sürətlə artır. Əlbəttə bu həm Avropada, həm də ABŞ-da bir çox debatlara səbəb olur. Əsas müzakirə edilən mövzu ixtisassız işçilərin robotlarla əvəz olunması və beləliklə də artan işsizlik probleminin daha da dərinləşməsidir.
Bu yazıda robotların harada və necə istifadə edildiyi haqqında və onların maddi tərəfdən nə qədər sərfəli olması haqqında danışacam. Sonda robotlaşmanın gələcəyi və bundan törəyən işsizlik problemi haqqında mütəxəssislərin fikirlərini bölüşəcəm.
Bir çox elektronik cihaz şirkətləri istehsalı Çində etməyi üstün tuturlar. Bu da orada aşağı əmək haqqı və yüksək istehsalat tutumu olmasından irəli gəlir. Elektronik cihazların yığılmasını avtomatlaşdırmaq qəliz məsələ sayılırdı, çünki proses illərdir ki insan əli vasitəsiylə olunurdu. Amma bu trend artıq dəyişir.

Philips Electronics-in Hollandiyadakı fabriki. New York Times
Məsələn, Philips Electronics-in Çindəki fabriki elektronik cihazları bu yolla yığır. Ancaq eyni cihazların yığılması Hollandiya daha avtomatlaşdırılmış fabrikdə 128 robot qollar vasitəsiylə yerinə yetirilir. Robotlara bərkidilmiş video kameralar onların hərəkətini koordisaniya edir. Bu robotların hal-hazırda sənayedə mövcüd olan teknikadan fərqi ondadır ki, onlar tək funksiyalı deyil. Onlar ardıcıl olaraq qaynaq, pərçimləmə, bağlama və komponent quraşdırma funksiyalarını yerinə yetirir. Bu da 4 robotun 1 robotda birləşdirilməsi deəməkdir. Eyni zamnda onlar insanlardan daha sürətli işləyir, fasilələrə ehtiyacları yoxdur və ilin 365 günü, günün 24 saatı işləyə bilirlər. Beləliklə Hollandiyadakı fabrik Çindəki işçilərdən 10 dəfə az insan işlətməklə daha sürətlə və daha məhsuldar cihazlar istehsal edə bilir.
Apple da daxil olmaqla bir çox smartphone istehsalçısının podratçısı olan Foxconn da robotların fabriklərində işlədilməsinə qərar verib. Yaxın bir neçə ildə Foxconn 1 milyondan çox robotun istifadə edilməsini plaşdırır ki, bu da 10 minlərlə işçinin işsizliyinə gətirib çıxaracaq.
Təyyarə istahsalçısı Boeing də artıq bir neçə ildir ki, robotları istehsalatda intensiv şəkildə istifadə edir. Boeing iddia edir ki, robotlar daha dəqiq – hətta insan gözləriylə görülə bilməyən prosesləri yerinə yetirir və daha təhlükəsiz istehsalat mühiti yaradır.
Maşın istehsalçıları da illərdir ki, robotlardan istifadə edir, amma ABŞ-ın Tesla Motors şirkəti avtomobillərin yığılmasında inqilabı bir addım atıb. Onun yeni elektrik maşını Tesla S çoxfunksiyalı robotlar vasitəsiylə yığılacaqdır. Beləliklə, fabrik 1 gündə 83 maşın yığma tutumuna malik olacaqdır. Eyni zamanda, gələcəkdə istehsal olunacaq jip modellər də həmin robotlarla yığıla biləcək. Tələb olunan robotların proqramını dəyişməkdir və onlar yeni modelin istehsalına dərhal hazır olacaqlar.
Bu yaxınlarda Hyundai və Beijing Motors da Tesla kimi avtomatlaşdrılmış fabrikdən istifadə etməyə başlayıblar. Pekində tikilən fabrik Teslanınkindən daha böyükdür və ildə 1 milyona yaxın nəqliyyat vasitəsi istehsal etmə tutumuna malikdir.
Robotların düşən qiymətləri və daha çox yayğınlığı onların istifadəsini də artırır. Robot istehsalçıları iddia edirlər ki, artıq robotları istehsalatda işlətmək insanlardan daha ucuzdur. Məs, ortalama 1 sənaye robot sisteminə 250.000 ABŞ dolları investisiya tələb olunur. Həmin robot 2 işçini əvəz edə biləcək. ABŞ-da ixtisassız işçi illik 50.000 ABŞ dolları alır, bu da o deməkdir ki, şirkət qoyduğu investisiyanı 2.5 ilə qaytara biləcək. Ortalama bu cür robotlaşdırılımış sistemlər 15 il işləyir və beləliklə şirkət robotu 12.5 il heç bir xərcsiz işlədə biləcək.
Hadisələrin bu gedişi işçiləri və həmkarlar ittifaqlarını qane etmir. Amma robotlaşdırma tərəfdarları iddia edirlər ki, istahsalat şirkətləri daha məhsuldar olacaq və ixtisassız işçilər ixtisaslaşdırma təlimlərindən keçərək daha yaxşı işlərdə çalışa biləcəklər. Eyni zamanda elə robotların istehsalı artacağı üçün həmin işçilər bu sahəyə yönləndilə bilərlər. Beynalxalq Robot Federasiyasının araşdırmasına görə artıq 150.000 insan robot sənayesində işləyir. 2011-ci ildə 1.1 milyon robot sənayedə istifadə olunub ki, bu da 1973-cü illə müqayisədə 367 dəfə artım, 2003-cü illə müqayisədə isə 37% artım deməkdir.
A
Bu yazı The New York Times-da dərc olunan “Skilled Work, Without the Worker” adlı məqaləyə istinad olaraq yazılıb.
a
Tualet yenidən kəşf olunur?
Posted on: August 21, 2012

Michael Hanson/Bill & Melinda Gates Fondu
2.5 milyard insanın sanitariya standartlarına uyğun tualetdən istifadə etməyə imkanı çatmır. Bu əsasən inkişaf etməmiş ölkələrdə yaşayan insanlardır ki, onların təmiz suya, elektrik enerjisindən və kanalizasiya sistemdən istifadə etməsi üçün lazımi infrastruktur yoxdur. Hər il minlərlə insan bu problemdən əziyyət çəkir və müxtəlif xəstəliklərə yoluxur.
Bunu nəzərə alaraq Bill Gates (Microsoft şirkətinin və Bill & Melinda Gates Fondunun qurucusu, filantropist) “Tualetin yenidən ixtira edilməsi” proyektini başlatmışdır. Onun fikrincə flaş tualet əsasən inkişaf etmiş və etməkdə olan ölkələrdə istifadə olunur və dünya əhalisinin 10 nəfərdən 4-nün bu cür tualetdən istifadə etməyə maddi imkanı çatmır. Buna görə də yeni və daha ucuz sanitariya standardtlarına uyğun gələn tualetin ixtirasına ehtiyac var.
Bu məqsədlə Bill & Melinda Gates Fondu müsabiqə elan etmişdir. Yeni tualet üçün bir sıra tələblər qoyulmuşdu: tualetdə sanitariya məqsədi üçün sudan istifadə olunmamalıdır (hal-hazırda istifadə etdiyimiz flaş tualet gündəlik içmək üçün istafdə etdiyimiz miqdardan 10 dəfə çox su sərf edir ki, bu da tükənən şirin su ehtiyatlarını səmərəsiz istifadəsinə səbəb olur), tualet çox ucuz və ekoloji davamlı olmalıdır və tualet insan nəcisini və sidiyi təkrar emal etmək üçün istifadə olunmalıdır. Beləliklə həmin tualet heç bir kənar infrastruktur (su, elektrik və kanalizasiya sistemi) olmadan fəaliyyət göstərməli, sanitariyanı bərpa edə bilməli və insan tullantılarını emal edib su, enerji və digər bəsləyici maddələr (duz və s.) istehsal etmə funksiyasına malik olmalıdır.
Keçən həftə proyektin qalibləri məlub olub:
3-cü yeri Toronto Universitetinin araşdırmaçıları qazanıb. Onların hazırladığı tualet qumdan istifadə edərək sidiyi filtrə edir və sidiyin qalığını ultrabənövşəyi işığın alında sterilizə edir. Nəcis isə qurudularaq qumdan hazırlanmış sobaya ötürülür və orada yandırılır. Beləliklə, 10 nəfərin tualet tullantıları 2 saat ərzində bu yolla təmizlənə bilər, bu prosesin nəticəsində qum və təmiz su qalır.

Qalib Kaliforniya Texnalogiya İnstitutundan Michael Hoffman-ın prototipi
2-ci yeri Britaniyanın Loughborough Universitetindən olan kimya mühəndisləri tutub. Onların ixtiralarına görə sidik və nəcis xüsusi aparata yeridilərək orada 200 dərəcə istilikdə yüksək təzyiq altında emal edilir, bu da potogenləri öldürür. Daha sonra bu qarışığa birdən-birə atmosfer təzyiqiylə təsir edilir ki, bu da mayenin və qazların ayrılmasına gətirib çaxarır. Qaz istiliyi saxlamaq üçün, maye isə metanol əldə edib sistemin enerjisini təmin etmək üçün istifadə edilir (bəzən artıq qalan metanol məişət mədsədlər üçün də istifadə oluna bilər).
1-ci yerin qalibiysə Kaliforniya Texnalogiya İnstitutundan Michael Hoffman olub. O, ixtirası üçün 100.000 ABŞ dolları qazanıb. Onun hazırladığı tualet günəş enerjisindən istifadə edərək elektrokimyəvi proses quraraq, sidikdəki suyu parçalayaraq hidrogen və oksigənə çevirir. Hidrogen məişətdə və elektrik enerjisi istehsalı üçün istifadə edilə bilər. Oksigen isə sidikdəki duzla reaksiyaya girib xlor əmələ gətirir ki, bu da tualetin dezinfeksiya edilməsi üçün ideal vasitədir. Nəcisin qalıntılarıysa gübrə kimi istifadə oluna bilər.
Növbəti addım bu ideyaların prototiplərini testdən keçirtməkdir. Bu zaman hansı ideyanın daha real olduğu məlum olacaq.
Ümumilikdə, bu və digər sanitariya məqsədləri üçün Gates Fondu illik 80 milyon ABŞ dolları xərcləməyi planlaşdırır. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı bu xərclərin 9 dəfə daha faydalı nəticələr verəcəyini praqnozlaşdırır.
a
a
Bu yazı The Economist-də dərc olunan “Flushed with pride” adlı məqaləyə istinad olaraq yazılıb.

Mənbə: http://www.studyindenmark.dk
Danimarkada Phd təhsili tam olaraq universitet tərəfindən maliyyələşdirilir, bu da o deməkdir ki, tələbə təhsil haqqını ödəməkdən azaddır. Bundan əlavə bütün Phd proqramlara universitetlər tərəfindən təqaüd verilir. Bu da daha bacarıqlı və savadlı tələbələrin cəlb olunması üçün edilir. Təqaüd aylıq ən azı DKK 18.000-dan (AZN 2400) DKK 29.000-a (AZN 3800 ) kimi ola bilər. Tələbə eyni zamanda universitetdə ofis, təhsil səfərləri üçün qrantlarla da təmin edilir.
Phd proqramlar müasir bazar iqtisadiyyatında lazım olan, ağıla gələcək bütün sahələri əhatə edir: nanotexnaloqiyalardan tutmuş, iqtisadiyyat, istehsalat, mühəndislik, informasiya texnologiyaları, avtomatlaşdırma, bərpa olunan enerji, təbiət elmləri, biomühəndislik və s. sahələri əhatə edir.
Phd proqramlara qəbul şərtləri hər universitet və ixtisasdan asılı olaraq dəyişir. Daha ətraflı məlumatı aşağıdakı keçidlərə tıklayaraq əldə edə bilərsiniz.
Aşağıda Danimarkanın ən böyük 9 universitetdə olan Phd proqramlara keçidləri yerləşdirirəm. Zəhmət olmasa hər bir universitetin keçidinə tıklayıb hal-hazırda mövcud olan proqramları yoxlayın. Əlavə suallarınız olarsa, aşağıda şərh şəklində yaza bilərsiniz. Qısa müddətdə cavablandırmağa çalışacam.
Aalborg University
Faculties: Engineering and Science, Humanities, Social Sciences
Available PhD positions at Aalborg University
Aarhus University
Faculties: Humanities, Health Sciences, Science, Social Sciences, Theology, Agricultural Sciences, Environmental Research Institute, School of Business, School of Education
Information about PhD positions at Aarhus University
Please note that Aarhus University informs about their vacant PhD positions at their departments
Copenhagen Business School
Faculties: Business Administration, Modern Languages
Available PhD positions at Copenhagen Business School
The IT University of Copenhagen
Technology and media
Available PhD positions at the IT University of Copenhagen
Roskilde University
Faculties: Humanities, Natural Sciences, Social Sciences.
Available PhD positions at Roskilde University
Technical University of Denmark
Faculties: Engineering, Chemistry, Environment, Mathematics, Nanotech, Space, Systems Biology.Available PhD positions at the Technical University of Denmark
University of Copenhagen
Faculties: Health Sciences, Humanities, Law, Science, Social Sciences, Theology, Pharmaceutical Sciences, Life Sciences.
Available PhD positions at University of Copenhagen
University of Southern Denmark
Faculties: Health Sciences, Humanities, Science, Engineering, Social Sciences
Available PhD positions at University of Southern Denmark
Royal Danish Academy of Fine Arts, School of Architecture
Institutes: Building Culture, Technology, Planning, Design and Communication.
Available PhD positions at the Royal Danish Academy of Fine Arts, School of Architecture
Source: www.studyindenmark.dk
Dear Honorable Secretary General Ban Ki–Moon.
A 9-year-old resident of the Orta Garvand village in the Agdam region (Azerbaijan) was killed on March 8, 2011 as a result of a ceasefire violation by Armenian troops. Fariz Badalov was wounded in the head by shots from Armenian-occupied village of Shikhlar while playing in the yard of his house.
He was taken to hospital, but doctors failed to save his life.
The conflict between the two South Caucasus countries began in 1988 when Armenia made territorial claims against Azerbaijan. Armenian armed forces have occupied 20 percent of Azerbaijan since 1992, including the Nagorno-Karabakh region and 7 surrounding districts.
Azerbaijan and Armenia signed a ceasefire agreement in 1994. The co-chairs of the OSCE Minsk Group – Russia, France, and the U.S. – are currently holding the peace negotiations.
Armenia has not yet implemented the U.N. Security Council’s four resolutions on the liberation of the Nagorno-Karabakh and the surrounding regions.
The violation of the ceasefire by the Armenian side is no longer surprising. In the last month, Armenian occupying troops broke this fragile regime more than 50 times, killing two Azerbaijani soldiers and wounding two more in February alone. The same number suffered and died in January.
But while it is possible to envisage soldiers’ dying on the front line, although this is with great sorrow, the death of a child from a sniper’s bullet is unacceptable, regardless of the state of the process to resolve the Armenian-Azerbaijani conflict.
We ask UN to place more pressure on Armenia to implement the U.N. Security Council’s four resolutions on the withdrawal of occupying forces from Azerbaijani territories.
Denmark Azerbaijan “Vatan” Society
11 March, 2011/ Hillerod, Denmark
veten_cemiyyeti@yahoo.dk
http://www.diaspora.gov.az/index.php?options=news&id=11&news_id=934
http://en.apa.az/news.php?id=142809
http://en.trend.az/news/karabakh/1845076.html
A seminar entitled “Nagorno-Karabakh conflict” was held at the University of Southern Denmark on 24 February 2011.
The purpose of the seminar was to inform participants from Denmark and other countries about the background of the conflict, reasons it happened and its influence to the people living on that region. As the result of the war between Armenia and Azerbaijan 30.000 people were killed (5.000 Armenian and 25.000 Azerbaijani), nearly one million internally-displaced peoples (IDPs) and refugees posses Azerbaijan and 300.000 posses Armenia, occupation of Nagorno-Karabakh and seven adjacent regions of Azerbaijan by Armenia. It was also stressed the most tragically event of the war – “Khojaly Massacre”, which took the lives of 613 civilians in 1992. Even though UN passed 4 resolutions demanding “unconditional withdrawal of occupation forces from all the occupied regions of the Azerbaijan Republic” the Republic of Armenia refused to comply with these demands.
There was online conference with Azerbaijani political analyst, co-founder of the Republicanist Alternative” (Re: AL!) movement Ilgar Mammadov. He suggested to focus on the future of the conflict and how it could be solved rather than concentrating on the historical origin of the Nagorno-Karabakh region.
The seminar proceeded with active discussion of parties and the exhibition of “Justice for Khojaly” campaign. At the end traditional Azerbaijani sweets were served to the guests.
Nagorno-Karabakh conflict
Posted on: February 26, 2011
This is the short presentation of Nagorno-Karabakh conflict between Armenia and Azerbaijan.
It was first presented during the seminar entitled “Nagorno-Karabakh conflict” which was held at the University of Southern Denmark on 24 February 2011.
Presentation represents the background of the conflict, reasons it happened and its influence to the people living on that region.
Joshua Bell experiment
Posted on: February 16, 2011
THE SITUATION
In Washington , DC , at a Metro Station, on a cold January morning in 2007, this man with a violin played six Bach pieces for about 45 minutes. During that time, approximately 2,000 people went through the station, most of them on
their way to work.
After about 3 minutes, a middle-aged man noticed that there was a musician playing. He slowed his pace and stopped for a few seconds, and then he hurried on to meet his schedule.
About 4 minutes later:
The violinist received his first dollar. A woman threw money in the hat and, without stopping, continued to walk.
At 6 minutes:
A young man leaned against the wall to listen to him, then looked at his watch and started to walk again.
At 10 minutes:
A 3-year old boy stopped, but his mother tugged him along hurriedly. The kid stopped to look at the violinist again, but the mother pushed hard and the child continued to walk, turning his head the whole time. This action was repeated by several other children, but every parent – without exception – forced their children to move on quickly.
At 45 minutes:
The musician played continuously. Only 6 people stopped and listened for a short while. About 20 gave money but continued to walk at their normal pace. The man collected a total of $32.
After 1 hour:
He finished playing and silence took over. No one noticed and no one applauded. There was no recognition at all.
No one knew this, but the violinist was Joshua Bell, one of the greatest musicians in the world. He played one of the most intricate pieces ever written, with a violin worth $3.5 million dollars. Two days before, Joshua Bell sold-out a theater in Boston where the seats averaged $100 each to sit and listen to him play the same music.
This is a true story. Joshua Bell, playing incognito in the D.C. Metro Station, was organized by the Washington Post as part of a social experiment about perception, taste and people’s priorities.
This experiment raised several questions:
*In a common-place environment, at an inappropriate hour, do we perceive beauty?
*If so, do we stop to appreciate it?
*Do we recognize talent in an unexpected context?
One possible conclusion reached from this experiment could be this:
If we do not have a moment to stop and listen to one of the best musicians in the world, playing some of the finest music ever written, with one of the most beautiful instruments ever made . . ..
How many other things are we missing as we rush through life?
Enjoy life NOW .. it has an expiration date.












Comments