Elchin Ibrahimov's blog

Posts Tagged ‘robot

Teslanın ABŞ-da tikilmiş yeni maşın fabrikindən, New York Times

Son illərdə sənaye robotlarının istehsalatda işlədilməsi çox sürətlə artır. Əlbəttə bu həm Avropada, həm də ABŞ-da bir çox debatlara səbəb olur. Əsas müzakirə edilən mövzu ixtisassız işçilərin robotlarla əvəz olunması və beləliklə də artan işsizlik probleminin daha da dərinləşməsidir.

Bu yazıda robotların harada və necə istifadə edildiyi haqqında və onların maddi tərəfdən nə qədər sərfəli olması haqqında danışacam. Sonda robotlaşmanın gələcəyi və bundan törəyən işsizlik problemi haqqında mütəxəssislərin fikirlərini bölüşəcəm.

Bir çox elektronik cihaz şirkətləri istehsalı Çində etməyi üstün tuturlar. Bu da  orada aşağı əmək haqqı və yüksək istehsalat tutumu  olmasından irəli gəlir. Elektronik cihazların yığılmasını avtomatlaşdırmaq qəliz məsələ sayılırdı, çünki proses illərdir ki insan əli vasitəsiylə olunurdu. Amma bu trend artıq dəyişir.

Philips Electronics-in Hollandiyadakı fabriki. New York Times

Məsələn, Philips Electronics-in Çindəki fabriki elektronik cihazları bu yolla yığır. Ancaq eyni cihazların yığılması Hollandiya daha avtomatlaşdırılmış fabrikdə 128 robot qollar vasitəsiylə yerinə yetirilir. Robotlara bərkidilmiş video kameralar onların hərəkətini koordisaniya edir. Bu robotların hal-hazırda sənayedə mövcüd olan teknikadan fərqi ondadır ki, onlar tək funksiyalı deyil. Onlar ardıcıl olaraq qaynaq, pərçimləmə, bağlama və komponent quraşdırma funksiyalarını yerinə yetirir. Bu da 4 robotun 1 robotda birləşdirilməsi deəməkdir. Eyni zamnda onlar insanlardan daha sürətli işləyir, fasilələrə ehtiyacları yoxdur və ilin 365 günü, günün 24 saatı işləyə bilirlər. Beləliklə Hollandiyadakı fabrik Çindəki işçilərdən 10 dəfə az insan işlətməklə daha sürətlə və daha məhsuldar cihazlar istehsal edə bilir.

Apple da daxil olmaqla bir çox smartphone istehsalçısının podratçısı olan Foxconn da robotların fabriklərində işlədilməsinə qərar verib. Yaxın bir neçə ildə Foxconn 1 milyondan çox robotun istifadə edilməsini plaşdırır ki, bu da 10 minlərlə işçinin işsizliyinə gətirib çıxaracaq.

Təyyarə istahsalçısı Boeing də artıq bir neçə ildir ki, robotları istehsalatda intensiv şəkildə istifadə edir. Boeing iddia edir ki, robotlar daha dəqiq – hətta insan gözləriylə görülə bilməyən prosesləri yerinə yetirir və daha təhlükəsiz istehsalat mühiti yaradır.

Maşın istehsalçıları da illərdir ki, robotlardan istifadə edir, amma ABŞ-ın Tesla Motors şirkəti avtomobillərin yığılmasında inqilabı bir addım atıb. Onun yeni elektrik maşını Tesla S çoxfunksiyalı robotlar vasitəsiylə yığılacaqdır. Beləliklə, fabrik 1 gündə 83 maşın yığma tutumuna malik olacaqdır. Eyni zamanda, gələcəkdə istehsal olunacaq jip modellər də həmin robotlarla yığıla biləcək. Tələb olunan robotların proqramını dəyişməkdir və onlar yeni modelin istehsalına dərhal hazır olacaqlar.

 

Bu yaxınlarda Hyundai və Beijing Motors da Tesla kimi avtomatlaşdrılmış fabrikdən istifadə etməyə başlayıblar. Pekində tikilən fabrik Teslanınkindən daha böyükdür və ildə 1 milyona yaxın nəqliyyat vasitəsi istehsal etmə tutumuna malikdir.

Robotların düşən qiymətləri və daha çox yayğınlığı onların istifadəsini də artırır. Robot istehsalçıları iddia edirlər ki, artıq robotları istehsalatda işlətmək insanlardan daha ucuzdur. Məs, ortalama 1 sənaye robot sisteminə 250.000 ABŞ dolları investisiya tələb olunur. Həmin robot 2 işçini əvəz edə biləcək. ABŞ-da ixtisassız işçi illik 50.000 ABŞ dolları alır, bu da o deməkdir ki, şirkət qoyduğu investisiyanı 2.5 ilə qaytara biləcək. Ortalama bu cür robotlaşdırılımış sistemlər 15 il işləyir və beləliklə şirkət robotu 12.5 il heç bir xərcsiz işlədə biləcək.

Hadisələrin bu gedişi işçiləri və həmkarlar ittifaqlarını qane etmir. Amma robotlaşdırma tərəfdarları iddia edirlər ki, istahsalat şirkətləri daha məhsuldar olacaq və ixtisassız işçilər ixtisaslaşdırma təlimlərindən keçərək daha yaxşı işlərdə çalışa biləcəklər. Eyni zamanda elə robotların istehsalı artacağı üçün həmin işçilər bu sahəyə yönləndilə bilərlər. Beynalxalq Robot Federasiyasının araşdırmasına görə artıq 150.000 insan robot sənayesində işləyir. 2011-ci ildə 1.1 milyon robot sənayedə istifadə olunub ki, bu da 1973-cü illə müqayisədə 367 dəfə artım, 2003-cü illə müqayisədə isə 37% artım deməkdir.

A

Bu yazı The New York Times-da dərc olunan “Skilled Work, Without the Worker” adlı məqaləyə istinad olaraq yazılıb.

a

Advertisements

Facebook

Link to my FB account=)

My Tweets

free counters

Calendar

November 2017
M T W T F S S
« Aug    
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930  

My Flickr Photos

My Stats

wordpress visitor

My Blog Categories

Top Clicks

  • None
http://www.azadliq.org/ http://www.azadfikir.org/